/

Co dzieje się w Kościele w Wielki Piątek?

fot. pixabay.com

Wielki Piątek jest dniem, w którym Kościół Katolicki wspomina mękę i śmieć Jezusa. Dzisiejsza liturgia jest pełna wymownych znaków i symboli. Przypatrzmy się im bliżej.

Zgodnie ze starożytną Tradycją, w tym dniu Kościół nie sprawuje Mszy Świętej. Ołtarz ma być zupełnie obnażony: nie mogą na nim znajdować się obrus, krzyż i świeczniki. Jest to symbol opuszczenia Jezusa przez uczniów i Jego obnażenia z szat. Liturgię Męki Pańskiej powinno sprawować się po południu, najlepiej około godziny 15. Dzisiejsza liturgia składa się z czterech części: liturgii słowa, adoracji Krzyża, Komunii świętej i przeniesienia Najświętszego Sakramentu do Grobu Pańskiego.

Liturgia rozpoczyna się w ciszy. Ksiądz w milczeniu udaje się do ołtarza i pada przed nim na twarz. Tę postawę nazywamy prostracją – leżeniem krzyżem. Jest to wyraz uniżenia się przed Bogiem i głębokiej modlitwy.

Kapłan i diakon, ubrani w szaty mszalne koloru czerwonego, udają się
do ołtarza i po oddaniu mu czci padają na twarz lub klękają. Wszyscy zgromadzeni przez pewien czas modlą się w ciszy – czytamy w Mszale Rzymskim.

Czerwony kolor ornatu symbolizuje mękę Chrystusa, a także Miłość, która zwycięża.

Liturgia Słowa

W dniu dzisiejszym uroczyście czyta się, lub śpiewa z podziałem na role opis Męki Pańskiej, zawarty w Ewangelii Świętego Jana.

Po odczytaniu Ewangelii następuje modlitwa powszechna. Ma ona następujący przebieg:

Diakon, stojąc na ambonie, wypowiada wezwanie,
w którym podaje intencję modlitwy. Wszyscy przez pewien czas modlą się w ciszy, po czym kapłan, z miejsca przewodniczenia lub stojąc przy ołtarzu, odmawia modlitwę z rękami rozłożonymi – instruuje nas mszał.

Wierni przez cały czas tej modlitwy mogą stać lub klęczeć. Wezwania modlitwy są następujące: za Kościół Święty, za papieża, za wszystkie stany Kościoła, za katechumenów, o jedność chrześcijan, za Żydów, za niewierzących w Chrystusa, za niewierzących w Boga, za rządzących Państwami, za strapionych i cierpiących.

W tym roku do modlitwy powszechnej zostanie dodane dodatkowe wezwanie – za chorych, zmarłych i zagubionych.

Ta uroczysta forma modlitwy wiernych ma swój początek w starożytności. Wyrasta ona ze starożytnej modlitwy rzymskiej.

Adoracja Krzyża

Po modlitwie powszechnej następuje najważniejszy moment dzisiejszego dnia – adoracja Krzyża. Można ją przeprowadzić na dwa sposoby.

W pierwszej formie Krzyż odsłania się stojąc przed ołtarzem. W drugiej formie odbywa się procesja z Krzyżem. Odsłania się go wtedy przy wejściu, na środku kościoła i przy wejściu do prezbiterium.

Ksiądz odsłania kolejne części Krzyża śpiewając: „Oto drzewo Krzyża, na którym zawisło Zbawienie świata”, na co wierni odpowiadają „Pójdźmy z pokłonem”. Co ważne, adoruje się tylko jeden Krzyż.

Kapłan, duchowieństwo i wierni przechodzą procesjonalnie przed
Krzyżem i oddają mu cześć przez przyklęknięcie albo w inny sposób, zgodny z miejscowym zwyczajem, np. przez ucałowanie – instruuje nas mszał.

W tym roku, ze względów bezpieczeństwa adoracja nie będzie odbywała się poprzez ucałowanie Krzyża. Odbędzie się ona w drugiej formie:

Kapłan bierze Krzyż, staje pośrodku przed ołtarzem i w krótkich słowach zachęca zgromadzonych do adoracji. Następnie podnosi Krzyż i tak go trzyma przez pewien czas, wierni zaś oddają wtedy cześć Krzyżowi w milczeniu – czytamy w mszale.

W trakcie adoracji Krzyża śpiewa się odpowiednie pieśni pasyjne.

Za adorację Krzyża w tym dniu można uzyskać odpust zupełny.

Komunia Święta

Mimo, że Kościół w tym dniu nie sprawuje Mszy Świętej to dalej pozwala On na przyjmowanie Komunii. W tym dniu rozdaje się wiernym Hostie, które zostały konsekrowane na Mszy Wieczerzy Pańskiej.

Ołtarz nakrywa się obrusem i umieszcza na nim korporał i mszał.
Następnie diakon, lub, gdy go nie ma, sam kapłan, przynosi Najświętszy
Sakrament krótszą drogą z miejsca przechowania do ołtarza. W tym czasie wszyscy stoją w milczeniu. Dwaj ministranci towarzyszą kapłanowi, niosąc przy Najświętszym Sakramencie zapalone świece, które stawiają na ołtarzu lub obok niego.

Procesja do Grobu Pańskiego

Po Komunii Świętej, Najświętszy Sakrament przenosi się do Grobu Pańskiego. Jest to wielowiekowa tradycja. Mszał daje wyraźne wskazania jak Grób powinien wyglądać.

W kaplicy Grobu Pańskiego powinien być ołtarz, choćby przenośny,
i tabernakulum do przechowywania puszek z Najświętszym Sakramentem. Wszystkie elementy dekoracyjne i światła powinny kierować uwagę wiernych na Najświętszy Sakrament, który jest Pamiątką Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa, a nie na figurę Chrystusa leżącego w grobie.

Po przeniesieniu Najświętszego Sakramentu do Grobu Pańskiego, ksiądz w ciszy wraca do zakrystii. Po zakończeniu liturgii ponownie obnaża się ołtarz.